Help, heb ik een burn-out?

Wanneer jouw batterij is leeggelopen en niet voldoende kan opladen

Vraag je jezelf af of je een burn-out hebt? Voel je je futloos? Heb je last van hartkloppingen, maag- en darmklachten en/of benauwdheid? Heb je moeite met naar bed gaan, in slaapkomen en uit bed komen? Ben jij ondanks dit alles nog tot laat in de avond bezig met je werk en/of andere verplichtingen? Heb je voor jouw gevoel alle ballen in de lucht te houden en is er geen ruimte om even bij te komen? En heb je het idee dat daar geen einde aan komt?

Je ziet op tegen een nieuwe (werk)dag. Je sleept jezelf weer een nieuwe dag in. Jouw lichaam vertelt je dat het tijd is om de stekker uit dit modus-stopcontact te trekken, maar je weet niet hoe. Ergens op de achtergrond in jouw gedachten plopt ie steeds even op! Je wilt niet meer, maar je kunt niet stoppen!  Je gaat maar door, je probeert dit zoveel mogelijk te blijven doen. Je zit in een trein die steeds sneller gaat en die je niet kunt stoppen.

Eerder was je betrokken en bevlogen. Intussen twijfel je steeds meer over je eigen kunnen en ben je verbaasd over je cynisme, afstandelijkheid en/of boosheid naar de ander. Herken je jezelf hierin? Dan heb je mogelijk een burn-out.

Wat is een burn-out?

Burn-out is een verstoring in de energiebalans die ontstaat in en rond het werk. In eerste instantie vindt daar het energieverlies plaats. De impact van het energieverlies is groter naarmate het werk een erg grote plaats inneemt in iemands leven. Iemand kan nog best energie opdoen buiten het werk, maar op het werk totaal leeglopen. De energie die iemand opdoet, staat op een x-moment nog maar in schril contrast met het ervaren van energieverlies.

Een burn-out is niet hetzelfde als oververmoeid zijn of je depressief voelen. Vaak worden deze begrippen door elkaar gehaald.  Het is belangrijk deze te onderscheiden. Want antidepressiva bij oververmoeidheid en burn-out zijn niet nodig of kunnen zelfs een negatieve werking op herstel hebben.

Bij oververmoeidheid en burn-out gaat het over het leeglopen van batterijen. Oververmoeidheid ontstaat door aanhoudende stress en het opeenstapelen ervan. Dit is niet perse werk gerelateerd. Werk wordt nog altijd als betekenisvol ervaren, maar alles wordt gewoonweg te veel.  Bij een burn-out staat de zin van het werk wel ter discussie. Iemand die depressief is, ervaart een overall gevoel van ongelukkig zijn, verlies van interesse en levenslust.

Het onderkennen van een burn-out is belangrijk, omdat deze uiteindelijk kan leiden tot depressie.

Symptomen bij een burn-out

Bij een burn-out spelen er zowel lichamelijke als psychische klachten op. De uitingsvormen kunnen zelfs zover gaan dat je bijvoorbeeld plots niet meer kunt schrijven of praten als reactie op een situatie. Jouw lichaam grijpt in. Je hebt te lang de signalen van jouw lichaam genegeerd. Er komt dan een moment waarop jouw lichaam als het ware zichzelf uitzet.

Iedereen kan een burn-out oplopen. Zo hebben we allemaal wel eens te maken met lastige omstandigheden. Je kunt dan denken aan langdurige hoge werkdruk of onzekerheden die gepaard gaan met reorganisatie op jouw werk of jouw werkzaamheden veranderen tegen je zin in of jouw nieuwe leidinggevende verwacht opeens van alles anders.

Wanneer je dan ook nog eens financiële problemen hebt en/of jouw partner is erg ziek of je ligt in scheiding, dan kan deze combinatie van dit alles leiden tot een burn-out. De aanhoudende stress omdat de situatie niet veranderd zorgt hiervoor.

Vaak speelt schaamte een grote rol in het durven erkennen van een burn-out. Men is bang dat de omgeving hen ziet als zwak of lui. Echter, zijn juist mensen met hoge ambities, een grote loyaliteit naar de werkgever en passie voor het werk, kanshebbers om een burn-out op te lopen. Wanneer je dan ook nog eens moeite hebt met ‘nee’ verkopen of een weerwoord te hebben of om hulp te vragen, dan kun je zomaar eens in een gevarenzone terecht komen van een burn-out.

Lichamelijke symptomen:

  • Slaapstoornissen
  • Lichamelijk krachteloosheid
  • Daling van energie: futloosheid, overall vermoeidheid, nergens zin in hebben
  • Ontregeling van autonome organen (buiten de wil om): 
  • Maagklachten, darmklachten, hartkloppingen, pijn op de borst
    verminderde weerstand

Emotionele symptomen:

  • Controle verlies
  • Twijfelen aan competenties
  • Schuld en schaamte
  • Lage motivatie en zelfwaardering
  • Lage concentratie
  • Slechter geheugen
  • Angst
  • Frustratie
  • Somberheid
  • Dubbelheid: werk verlaten of blijven
  • Geen oplossing meer zien

Reacties in gedragingen:

  • Afzonderen
  • Afstandelijkheid
  • Cynisme
  • Minder presteren
  • Agressie
  • Vermijden sociale contacten en drukte

Hulp bij burn-out

Wat een burn-out kan veroorzaken is divers en persoonlijk. We leven in een hectische en dynamische samenleving, waarbij verwachtingen naar elkaar steeds groter zijn. Hierdoor kun je een hoge druk ervaren te moeten voldoen aan de verwachtingen van de ander, vanuit jouw loyaliteit naar de ander. 

Samen kunnen we onderzoeken wat de oorzaak is van jouw burn-out. Waar is jouw burn-out een antwoord op?

Te beginnen met gewaarzijn ontwikkelen over jouw lichaam. Om jouw lichaam de energie te geven die het zo nodig heeft om te kunnen herstellen. En dan, antwoorden vinden door te onderzoeken.

Hoe doe ik de dingen die ik doe? Vragen die daar bijvoorbeeld bij zouden kunnen helpen zijn:  Hoe stel ik mijn grenzen? Hoe geef ik deze aan? Kan ik nee (ho, stop) verkopen? Kan ik mijn moeite om niet gezien te worden gezien in mijn talenten verdragen? Wat zou ik eigenlijk willen en hoe kan ik deze verwezenlijken?